kweekvijver voor onderwijstalent

Karin Grubbens, stagiaire Scheikunde op het Da Vinci College

Je wordt geen docent in de collegebanken!

 

‘Ik vind het fijn dat ik in mijn opleiding tot eerstegraads docent Scheikunde zoveel praktijkervaring op kan doen.’ Aan het woord is Karin Gubbens, stagiaire Scheikunde op het Da Vinci College in Leiden. ‘Met stagelopen behaal ik 40% van mijn studiepunten, maar ik besteed er voor mijn gevoel meer tijd aan. Gelukkig maar. Je wordt nou eenmaal geen docent in de collegebanken. Lesgeven leer ik in ieder geval in de praktijk.’

Karin volgt de eenjarige docentenopleiding van het ICLON. Ze koos er bewust voor om alleen stage te lopen en geen eigen lesuren te geven. ‘Als je direct eigen lesuren gaat geven, ben je meer op jezelf aangewezen. Als stagiaire krijg ik alle tijd en ruimte om het vak echt goed te leren. De begeleiding die ik daarbij krijg, verloopt goed, mede dankzij ROSRijnland.’

 

Twee coaches

 

Karin kan op het Da Vinci College in Leiden terugvallen op twee persoonlijke begeleiders. Een vakcoach en een BOS. ‘Mijn vakcoach is ook scheikundeleraar en is altijd aanwezig tijdens de scheikundelessen die ik geef. In het begin had zij de leiding over de lesuren en ondersteunde ik haar. Nu is dat eigenlijk andersom. Ik bereid de lessen voor en geef zoveel mogelijk zelfstandig les.’ De vakcoach begeleidt Karin vanuit vakdidactisch oogpunt. ‘We bespreken bijvoorbeeld samen hoe een bepaald hoofdstuk het beste overgebracht kan worden. Ook krijg ik feedback op de manier waarop ik de leerlingen bij de les houd. Dat werkt heel prettig.’

Daarnaast heeft Karin wekelijks een gesprek met haar BOS. ‘In die gesprekken staat mijn persoonlijke ontwikkeling centraal. We praten bijvoorbeeld over moeilijke situaties waar ik tegenaan loop; in of buiten de klas. Het is fijn om zo te kunnen sparren met én leren van een ervaren docent.’ Naast het geven van scheikundelessen aan drie VWO klassen, loopt Karin ook mee met collega-docenten. Zij ondersteunt hen in de les bij het uitleggen van individuele opdrachten. Karin: ‘Ook daar leer ik veel van.’

 

Blij en tevreden
Karin is blij met de keuze die ze gemaakt heeft. ‘Ik merk dat het Da Vinci College echt ingericht is op het begeleiden van studenten. Zowel de leraren als de leerlingen zijn gewend met stagiaires te werken. Ik voel me hier dus oprecht welkom en kan goed mijn weg vinden omdat de structuur duidelijk is. Daarnaast leer ik heel veel. Zowel van mijn begeleiders als van mijn collega-docenten. De collegialiteit onderling is groot en iedereen is altijd bereid mij te helpen.’

Als Karin het voor het zeggen had, zou ze het liefste nog meer uren in de praktijk willen doorbrengen. ‘Puur uit betrokkenheid, want het aanbod aan begeleiding en lesuren is voor mij prima zo. Ik merk dat ik ’s avonds mijn tijd liever besteed aan het voorbereiden van een les dan aan het doorlezen van een theoriehoofdstuk. Dat zegt voor mij genoeg.’

Een prima opstap naar werk
Mark Vreeburg startte in 2011 als stagiair op het Bonaventuracollege in Leiden, om er nadien niet meer weg te gaan. Inmiddels heeft hij er een contract voor 15 lesuren per week. Mark: ‘Zo bleek mijn stage via ROSRijnland de juiste opstap naar werk. Het Bonaventuracollege heeft er alles aan gedaan om mij te houden. Uit verhalen van mijn voormalige collega-studenten kan ik afleiden dat dit kenmerkend is voor alle scholen die aangesloten zijn bij ROSRijnland. Als ze tevreden over je zijn en er is plek, dan bieden ze je een contract aan.’

 

Zelfverzekerder
Mark volgde de vierjarige docentenopleiding geschiedenis aan de Hoge School in Amsterdam. Pas in het derde jaar kwam hij via ROSRijnland bij het Bonaventuragecollege terecht. ‘Mijn stages in het eerste en tweede jaar heb ik zelf gezocht. Dat kostte me veel tijd en energie. En vergeleken bij mijn stage bij het Bonaventuracollege werd ik er achteraf gezien heel weinig begeleid.’

Op het Bonaventuracollege kreeg Mark als stagiair twee vormen van begeleiding. ‘Ik had een stagebegeleider geschiedenis die mij vakinhoudelijk bijstond. En ik had diverse docenten waarmee ik op het persoonlijke vlak kon sparren. Het was geruststellend om in die gesprekken te horen dat andere docenten in bepaalde klassen bijvoorbeeld tegen vergelijkbare ordeproblemen aanliepen als ik. En het was leerzaam om te bespreken hoe zij dat dan aanpakten. Hierdoor ben ik uiteindelijk veel zelfverzekerder voor de klas gaan staan.’

Waar Mark ook veel aan gehad heeft, zijn de workshops die door ROSRijnland aan stagiaires op de aangesloten scholen aangeboden worden. ‘Ter voorbereiding op mijn eerste ouderavondgesprekken, heb ik bijvoorbeeld een workshop gevolgd waarin ik heel praktisch kon oefenen met het voeren van dit soort gesprekken.’

 

Ingeburgerd
Mark kijkt met veel plezier terug op zijn stageperiode en heeft er niet alleen een baan aan overgehouden. ‘Ik werd vanaf dag één opgenomen in het team en kreeg alle ruimte om mezelf te ontwikkelen. Niet alleen voor de klas, maar ook buiten de klas. Ik mocht al snel extra taken op me nemen, zoals het organiseren van een schoolfeest. Hierdoor heb ik toch meer van mezelf kunnen laten zien en meer kunnen leren. Op alles wat ik in mijn stageperiode geleerd heb, borduur ik nu nog steeds voort.’

Dat hij uiteindelijk een baan kreeg op de school waar hij stage gelopen heeft, ervaart Mark als een voordeel. ‘Zowel voor mij als voor mijn collega-docenten en de leerlingen. Ik loop hier inmiddels meer dan drie jaar rond; ik ken alle docenten, alle leerlingen en alle regeltjes en heb al een aantal schooljaren meegedraaid. Als je al zo ingeburgerd bent, start je toch makkelijker als zelfstandig docent.’

Stagiaires houden ons bij de les
Een mooie lerende combinatie. Zo noemt Annemieke Geerlings-Luijk, BOS (begeleider op school) op het Fioretticollege in Lisse/Hillegom, het begeleiden van stagiaires en nieuwe docenten. ‘Het is leuk om docenten in wording vanuit eigen ervaring te kunnen begeleiden. Tegelijkertijd zet het ons aan ook aan het denken over onze eigen lespraktijk: hoe we dagelijks omgaan met regievragen en lesprogramma’s. Die wisselwerking tussen ervaring en nieuwe kennis en inzichten houdt ons scherp of – om in vaktermen te blijven – bij de les.’

 

Welkomstcomité
Het Fioretticollege biedt stagiaires zowel vakinhoudelijke als persoonlijke begeleiding. In haar functie als BOS richt Annemieke zich voornamelijk op de persoonlijke begeleiding. ‘In eerste instantie ben ik als het ware het welkomstcomité voor nieuwe stagiaires/docenten. Ik maak ze wegwijs binnen onze school en het schooljaar dat voor ons ligt. Daarna word ik vertrouwenspersoon en sparringpartner. In de voortgangsgesprekken die ik met de stagiaires individueel voer, staat hun (persoonlijke) ontwikkeling als docent centraal. We bespreken bijvoorbeeld praktijksituaties en de manier waarop de stagiair daarmee om kan gaan. Mijn rol is om ze hierbij te begeleiden, te stimuleren en uiteraard ook te beoordelen op hun ontwikkelcompetentie.’

 

Scherp houden
Voor de begeleiding van stagiaires maakt het Fioretticollege bewust tijd en capaciteit vrij. ‘We vinden het belangrijk dat er bekwame docenten voor onze klassen staan, die met plezier lesgeven en een bijdrage kunnen leveren aan de schoolorganisatie. Bijvoorbeeld in de vorm van mentorschap of het organiseren van studiereizen, open dagen en schoolactiviteiten. Op stagiaires en beginnende docenten komt in de praktijk dan ook heel veel af. Onze ervaring is dat ze zich door goede begeleiding sneller en beter thuis gaan voelen in het vak en op onze school.’ Een bijkomend voordeel is dat de aanwezigheid van stagiaires de organisatie zelf ook scherp houdt. ‘Het drukt ons als het ware met de neus op de feiten. We blijven zo zien wat er allemaal voor nodig is om goed onderwijs te geven. We willen lerende docenten in ons team, dat vraagt dan ook om een lerende organisatie.’

 

Expertise delen
Onder de vlag van ROSRijnland werkt het Fioretticollege op het gebied van stagebegeleiding samen met een aantal andere VO-scholen in de regio en 5 lerarenopleidingen. Belangrijk, volgens Annemieke. ‘Omdat we vanuit dezelfde visie en richtlijnen stagiaires begeleiden, kunnen we studenten in deze regio altijd aan een goede en passende stageplek helpen. Daarnaast delen de aangesloten scholen onderling via ROSRijnland expertise. ROSRijnland organiseert bijvoorbeeld aan het begin van ieder schooljaar een startdag voor stagiaires en BOS docenten en met regelmaat intervisiebijeenkomsten voor BOS docenten. Dat is erg waardevol, vind ik.’